Business
February 04, 2021
E-Commerce Trends 2021 เผยภาพรวมและแนวโน้มของการค้าในยุค Digital First

เมื่อเริ่มต้นช่วงแรกของปี ทุกคนย่อมอยากเห็นถึงภาพรวมในแต่ละธุรกิจที่มีผลกระทบต่อชีวิตของพวกเขา ซึ่ง E-Commerce ก็เป็นภาคหนึ่งที่หลายคนคาดหวังจะเห็นแนวโน้มใหม่ๆ ในปี 2021 นี้ ในครั้งนี้ SCB 10X จึงขอนำเสนอบทวิเคราะห์ในอุตสาหกรรม E-Commerce ทั้งการสรุปภาพรวมในปี 2020 ไปสู่การเผยแนวโน้มด้านนวัตกรรมใหม่ๆ ที่กำลังจะเกิดขึ้นในปี 2021 ให้ทุกท่านได้ติดตามกัน

1200x800 Ecommerce trends to watch for in 2021 01.png

3 ภาพรวม E-Commerce ปี 2020 สู่แนวโน้มใหม่ในปี 2021

ในปี 2020 E-Commerce เป็นภาคธุรกิจที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรงชัดเจนที่สุดในรอบทศวรรษ โดยปัจจัยหลักคงหนีไม่พ้นเรื่องของ COVID-19 และเสริมด้วยความพร้อมของเทคโนโลยีที่พัฒนาอย่างก้าวกระโดด เพื่อให้เห็นภาพการเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจนขึ้น เราขอสรุปภาพรวมของภาค E-Commerce ที่ต้องรู้ในปี 2020 ดังนี้

  • E-Commerce 3 เดือน โตเท่าตัวเลขตลอด 10 ปี ผลกระทบจากการ Lockdown อย่างฉับพลันในหลายประเทศ แต่ประชาชนยังต้องใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน ทำให้ E-Commerce เป็นทางเลือกหลักในการเข้าถึงสินค้าที่จำเป็น ซึ่ง ZDnet.com เว็บไซต์ด้านข่าวและข้อมูลเทคโนโลยีได้ทำการค้นคว้าสัดส่วนการเติบโตของ E-Commerce ในช่วง 3 เดือนแรกที่เกิดการแพร่ระบาดทั่วโลก พบว่าประชาชนสหรัฐฯ มีสัดส่วนการเข้ามาใช้ E-Commerce สูงมากเทียบเท่ากับการตัวเลขการเติบโตที่เกิดขึ้นตลอด 10 ปีที่ผ่านมา (ปี 2009 - 2019) ตัวเลขนี้นอกจากจะสะท้อนสถานการณ์แล้ว ยังบ่งชี้ว่า เทคโนโลยีมีความพร้อมรองรับการเติบโตระดับก้าวกระโดดในอุตสาหกรรมดิจิทัลด้วย
  • ความคุ้มค่า มีสินค้าถึงมือ และสะดวกซื้อ ปัจจัยใหม่ของผู้บริโภคในปี 2020 การแพร่ระบาดของ COVID-19 ก่อให้เกิด Supply Chain Disruption เมื่อทั้งการผลิตและส่งมอบโดนผลกระทบจากการ Lockdown ในหลายประเทศ ส่งผลให้หลายแบรนด์ไม่สามารถส่งมอบสินค้าได้ทันความต้องการของผู้บริโภค McKinsey & Company ได้ทำการสำรวจพฤติกรรมผู้บริโภคทั่วโลกในช่วงเวลาดังกล่าว และพบการเปลี่ยนแปลงที่น่าสนใจ โดยพบว่าผู้บริโภคทั่วโลกที่อยู่ในกลุ่มสำรวจกว่า 60 เปอร์เซ็นต์ ได้เปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการจับจ่าย โดยมองไปยัง “ความคุ้มค่า มีสินค้าถึงมือ และสะดวกซื้อ” เป็นสำคัญ ปัจจัยนี้ส่งผลให้ผู้บริโภคพร้อมจะลองแบรนด์ใหม่ๆ ที่มีในตลาดมากขึ้น ซึ่งส่งผลต่อการสร้าง Brand Loyalty อย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน
  • ธุรกิจยังเพิ่มงบ E-Commerce ต่อเนื่อง จากการสำรวจโดย SearchNode ซึ่งสำรวจผู้มีอำนาจตัดสินใจในธุรกิจ Retail และ E-Commerce ในยุโรปและสหรัฐฯ ระบุว่า ธุรกิจกว่า 78 เปอร์เซ็นต์ ยังคงตัดสินใจเพิ่มงบสำหรับการพัฒนา E-Commerce มากขึ้น โดยมีราว 16 เปอร์เซ็นต์เท่านั้นที่จะคงตัวเลขงบประมาณส่วนนี้ ตัวเลขนี้เป็นไปในทางเดียวกันกับการสำรวจหัวข้อเดิมโดย SearchNode เมื่อปี 2020 


ผลกระทบต่อธุรกิจที่ก้าวสู่ E-Commerce จากการแพร่ระบาดของ COVID-19

COVID-19 เป็นปัจจัยที่สร้างความเปลี่ยนแปลงในแทบทุกมิติ ซึ่งในฝั่งของธุรกิจที่อยู่ใน E-Commerce เองก็ต้องถือว่าได้รับผลกระทบอย่างชัดเจน เราจึงขอพาทุกท่านมาสำรวจประเด็นผลกระทบที่ธุรกิจ Retail E-Commerce ได้เผชิญในปี 2020 จากการสำรวจบรรดา Decision Maker ของ E-Commerce ทั่วยุโรปและอเมริกากว่า 100 ราย โดย SearchNode

  • ธุรกิจกว่าครึ่งมีรายได้พุ่ง 100 เปอร์เซ็นต์ จากการสำรวจระบุว่า ธุรกิจกว่า 90 เปอร์เซ็นต์มีรายได้จากออนไลน์เพิ่มขึ้น และกว่า 50 เปอร์เซ็นต์ระบุว่า รายได้จากการค้าออนไลน์เติบโตมากกว่า 100 เปอร์เซ็นต์ เมื่อเทียบกับก่อนเกิดการแพร่ระบาด อย่างไรก็ตาม เมื่อพูดถึงสัดส่วนกำไร ธุรกิจถึง 40 เปอร์เซ็นต์ระบุว่า สัดส่วนกำไรของพวกเขาอยู่ในระดับคงที่ ขณะที่ 38 เปอร์เซ็นต์ระบุว่ามีสัดส่วนกำไรเพิ่มขึ้น
  • เปลี่ยนกลยุทธ์มามุ่งเน้นที่ Digital เมื่อสอบถามถึงกลยุทธ์ ธุรกิจกว่า 45 เปอร์เซ็นต์เปิดเผยว่าพวกเขาจะหันไปมุ่งเน้นการพัฒนาในฝั่งธุรกิจ Digital มากขึ้น โดยให้เหตุผลชัดเจนว่าเห็นถึงการเติบโตของ E-Commerce และความต้องการของผู้บริโภค โดยธุรกิจพร้อมที่จะเร่งการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ ทั้งเริ่มลงทุนใน Digital Solution ต่างๆ และเพิ่มทั้งปริมาณและช่องทางการทำตลาดออนไลน์มากขึ้น
  • ผลกระทบต่อด้านแรงงาน ประเด็นหนึ่งที่ธุรกิจต้องดำเนินการอย่างรวดเร็วคือเรื่องของการจัดการแรงงาน โดยวิธีที่ธุรกิจเลือกใช้มากที่สุดคือการย้ายแผนกพนักงานภายในองค์กร เป็นสัดส่วนถึง 44 เปอร์เซ็นต์ ขณะที่กว่า 31 เปอร์เซ็นต์ยังคงจ้างพนักงานเพิ่ม และมี 26 เปอร์เซ็นต์ที่ให้ข้อมูลว่าพวกเขาต้องปลดพนักงานออก อย่างไรก็ตาม มีธุรกิจถึง 21 เปอร์เซ็นต์ระบุว่าพวกเขาไม่ได้ทำการปรับเปลี่ยนเรื่องการจ้างบุคลากรแต่อย่างใด


ทิศทางของ E-Commerce ปี 2021 กับการเข้าถึงตรงยังลูกค้าและให้ความสำคัญกับ Fintech

เมื่อเราได้เห็นภาพรวมของปี 2020 และผลกระทบของธุรกิจจากสถานการณ์ COVID-19 กันไปแล้ว เราจะเริ่มเห็นแนวโน้มที่กำลังจะเกิดขึ้นในปีต่อไปได้ชัดเจนยิ่งขึ้น ทั้งในการปรับตัวของธุรกิจ พฤติกรรมของผู้ซื้อ และโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญ โดยแบ่งเทรนด์ออกเป็น 4 ประเด็นหลัก ดังนี้

  • Supply Network Collaboration เทรนด์ใหม่ที่เข้ามาแก้ Supply Chain Disruption การแพร่ระบาดในระดับโลกของ COVID-19 ส่งผลให้เกิดการ Lockdown อันนำมาสู่ความท้าทายที่ธุรกิจกว่า 57 เปอร์เซ็นต์จากการสำรวจโดย SearchNode มองตรงกันคือเรื่อง Supply Chain Disruption

    ปรากฎการณ์ Supply Chain Disruption เป็นเหตุการณ์ที่กระทบทั้งธุรกิจเล็กและใหญ่ โดยสาเหตุหลักมาจากการไม่สามารถส่งออก นำเข้า หรือแลกเปลี่ยนสินค้าข้ามเขตแดนได้สะดวกเหมือนเดิม ธุรกิจจึงต้องมองหาทางเลือกใหม่ๆ ในเวลาอันสั้น

    เทรนด์ใหญ่ที่สืบเนื่องจาก Supply Chain Disruption คือธุรกิจจะร่วมกันสร้าง Supply Network Collaboration อันเป็นแนวคิดด้าน Platform ใหม่เพื่อรองรับการจัดการ Supply Chain และผู้เกี่ยวข้องทุกภาคส่วนตั้งแต่ผู้ผลิตจนถึงลูกค้า มีความยืดหยุ่นมากกว่า และที่สำคัญคือรองรับกับวิกฤตเช่น COVID-19 ซึ่งหมายถึงเราไม่อาจใช้วิธีหรือระบบคิดเก่าในการบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานแบบเดิมๆ ได้อีกในไม่ช้า ซึ่งจุดนี้คือสิ่งที่ธุรกิจต้องเตรียมตัวรับพร้อมความเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้น
  • Direct to Customer ปี 2020 เป็นปีที่มีการเข้ามาใช้ E-Commerce สูงที่สุด แต่ขณะเดียวกันการใช้ Marketplace แม้จะเข้าถึงฐานลูกค้าขนาดใหญ่ แต่ก็มีต้นทุนและข้อจำกัดในการทำตลาดบน Platform ไม่น้อย ดังนั้น ธุรกิจหลายรายจึงหันมาให้ความสำคัญกับการพัฒนาช่องทางแบบ Direct to Customer หรือการสร้างช่องทางการเข้าถึงลูกค้าผ่าน Platform ที่สร้างขึ้นเอง วิธีการนี้ช่วยให้ธุรกิจมีความสามารถในการควบคุมมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการออกแบบประสบการณ์การซื้อขายสินค้าตามความต้องการ การทำ Customer Relation ที่ลึกซึ้งกว่าเดิมจากข้อมูลที่ธุรกิจเป็นเจ้าของบน Platform เป็นต้น
  • Shop from home เมื่อปี 2020 ที่ผ่านมา การ Work From Home เป็นส่วนที่เปลี่ยนวิถีชีวิตของเราไปอย่างสิ้นเชิง ซึ่งนอกจากเราจะใช้ Digital Tools ในการทำงานแล้ว เรายังใช้ Digital ในการจับจ่ายมากขึ้นและมีแนวโน้มที่มากขึ้นในปี 2021 เพราะทั้งธุรกิจเล็กและใหญ่มีแนวโน้มเพิ่มการขายทางออนไลน์มากขึ้น หันมาให้ความสำคัญกับการสร้างประสบการณ์กับแบรนด์ในทางออนไลน์ เมื่อประกอบกับการคุ้นชินของผู้คน และมาตรการ Social Distancing ซึ่งสร้างความลำบากในการเดินทางออกไปยังที่สาธารณะ การชอปปิ้งจากที่บ้านจึงเป็นเทรนด์ที่ธุรกิจต้องปรับตัวให้รับกับจุดนี้
  • Fintech คือโครงสร้างที่สำคัญมากขึ้น กระแสการใช้จ่ายทางออนไลน์ที่เพิ่มขึ้นทำให้เราไม่อาจปฏิเสธความสำคัญของ Fintech ที่จะมีต่อ E-Commerce ได้อีกต่อไป สิ่งที่เราจะได้เห็นปี 2021 เป็นต้นไป มีทั้งการพัฒนารูปแบบการชำระเงินที่สะดวกยิ่งขึ้น การนำเสนอผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่เอื้อต่อ E-Commerce ไปจนถึงการเสนอสินเชื่อขนาดจิ๋ว (Micro Loan) บน Platform แต่ทั้งหมดนี้ ผู้ให้บริการต้องคำนึงถึงเรื่องความปลอดภัย ความยืดหยุ่นของระบบ และให้ประสบการณ์ใช้งานที่ดีแก่ทุกฝ่ายได้ด้วย

เห็นได้ว่า E-Commerce เป็นหนึ่งในธุรกิจที่ได้รับผลกระทบเชิงบวกจากการแพร่ระบาดของ COVID-19 แต่อย่างไรก็ตาม การที่ธุรกิจจะได้รับผลดี ก็ต้องอาศัยการปรับตัวอย่างยืดหยุ่นเพื่อคว้าโอกาสในส่วนนี้ได้อย่างเต็มที่ ในโอกาสหน้า SCB 10X ยังมีบทวิเคราะห์เทรนด์ของอุตสาหกรรมและธุรกิจที่น่าสนใจให้ได้ติดตามกันอีกอย่างแน่นอน


ขอขอบคุณข้อมูลจาก forbes.com, zdnet.com และ searchnode.com