เมื่อ Venture Capital เปลี่ยนวิธีคิดในการลงทุนด้าน Digital Assets

นักลงทุนสินทรัพย์ดิจิทัลกำลังเปลี่ยนเกณฑ์การวัด "คุณภาพ" ของการลงทุน   

อุตสาหกรรม Digital Assets เติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทั้งในแง่ของเทคโนโลยี การใช้งาน และการยอมรับจากสถาบันการเงินทั่วโลก

Stablecoins กำลังก้าวจากเครื่องมือสำหรับการซื้อขาย Digital Assets ไปสู่โครงสร้างพื้นฐานด้านการชำระเงิน Tokenization เริ่มเปลี่ยนผ่านจากโครงการทดลองสู่การใช้งานจริงในระดับสถาบัน ขณะที่หลายประเทศทยอยพัฒนากรอบกำกับดูแลที่ชัดเจนมากขึ้น ส่งผลให้สถาบันการเงินแบบดั้งเดิมเริ่มเข้ามามีบทบาทในตลาดสินทรัพย์ดิจิทัลมากขึ้นกว่าที่เคย

เมื่ออุตสาหกรรมเติบโตขึ้น วิธีคิดของนักลงทุนก็เปลี่ยนตามไปด้วย ในอดีต นักลงทุนจำนวนมากให้ความสำคัญกับศักยภาพของเทคโนโลยี ทีมผู้ก่อตั้งที่แข็งแกร่ง หรือการอยู่ในกระแสการเติบโตของตลาดเป็นหลัก ส่วนการสร้างรายได้หรือการพิสูจน์โมเดลธุรกิจมักถูกคาดหวังว่าจะเกิดขึ้นในภายหลัง แต่วันนี้ ลำดับความสำคัญดังกล่าวกำลังเปลี่ยนไป

Venture Capital จะประเมินธุรกิจ Digital Assets ด้วยหลักเกณฑ์เดียวกับที่ใช้กับบริษัทเทคโนโลยีหรือโครงสร้างพื้นฐานทางการเงิน ไม่ว่าจะเป็น Product-Market Fit การเติบโตของผู้ใช้งาน ความสามารถในการสร้างรายได้ การขยายตลาด ตลอดจนความยั่งยืนของโมเดลธุรกิจ

แนวโน้มดังกล่าวสะท้อนให้เห็นอย่างชัดเจน ทั้งจากข้อมูลการลงทุนในตลาดและมุมมองของกองทุน Venture Capital ชั้นนำอย่าง Min Teo, Managing Partner & Co-Founder ของ Ethereal Ventures และ Kenzie Wang, Co-Founder & General Partner ของ Symbolic Capital ซึ่งล้วนชี้ไปในทิศทางเดียวกันว่า เกณฑ์การประเมินธุรกิจ Digital Assets กำลังเปลี่ยนเข้าสู่ยุคที่ให้ความสำคัญกับ "การสร้างธุรกิจ" มากกว่าการสร้างเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว

เม็ดเงินลงทุนไม่ได้หายไป แต่ถูกจัดสรรไปลงทุนอย่างระมัดระวังและรอบครอบที่มากขึ้น

"ในไตรมาสแรกของปีนี้ มีเงินลงทุนในตลาด Digital Assets ราว 9 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ผ่านการลงทุนประมาณ 280 ดีล แม้มูลค่าเงินลงทุนจะลดลงเพียงประมาณ 9% จากปีก่อน แต่จำนวนดีลกลับลดลงถึง 45% สะท้อนว่านักลงทุนกำลังเลือกลงทุนอย่างระมัดระวังและมีความเชื่อมั่นต่อแต่ละดีลมากขึ้น"— Min Teo, Managing Partner & Co-Founder, Ethereal Ventures

ตัวเลขทั้งสองสะท้อนว่า เม็ดเงินลงทุนไม่ได้หายไปจากตลาด หากแต่ Venture Capital กำลังเลือกลงทุนในบริษัทจำนวนน้อยลง และเพิ่มระดับความเชื่อมั่นต่อบริษัทที่มองว่ามีศักยภาพในการเติบโตระยะยาว กล่าวอีกนัยหนึ่ง การเข้าถึงเงินทุนไม่ได้ยากขึ้นเพราะตลาดขาดสภาพคล่อง แต่เพราะมาตรฐานในการได้รับเงินลงทุนสูงขึ้นกว่าเดิม

จากการลงทุนในเทคโนโลยี สู่การลงทุนในธุรกิจ

การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญที่สุดอาจไม่ได้อยู่ที่อุตสาหกรรมที่ได้รับเงินลงทุน แต่อยู่ที่วิธีการประเมินบริษัท

ในอดีต โปรโตคอลที่มีเทคโนโลยีโดดเด่นหรือแนวคิดใหม่สามารถดึงดูดเงินลงทุนได้ แม้ว่าจะยังไม่มีรายได้หรือผู้ใช้งานจริงมากนัก

ปัจจุบัน นักลงทุนเริ่มตั้งคำถามในอีกมุมหนึ่ง ธุรกิจสามารถสร้างผู้ใช้งานได้หรือไม่ ลูกค้ายินดีจ่ายเงินจริงหรือไม่ โมเดลธุรกิจสามารถเติบโตได้อย่างยั่งยืนหรือไม่

"วันนี้ สิ่งที่สร้างความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุนไม่ใช่การมีกองทุน Venture Capital ชื่อดังร่วมลงทุน แต่คือการพิสูจน์ว่าธุรกิจมีผู้ใช้งานจริงและสามารถสร้างรายได้ได้จริง" — Kenzie Wang, Co-Founder & General Partner, Symbolic Capital

สำหรับนักลงทุน การมีชื่อของกองทุน Venture Capital ชั้นนำอยู่ใน Cap Table อาจไม่ใช่ปัจจัยที่สร้างความมั่นใจได้อีกต่อไป หากธุรกิจยังไม่สามารถพิสูจน์การใช้งานจริงหรือสร้างรายได้ที่ยั่งยืน กล่าวได้ว่า Venture Capital กำลังเปลี่ยนจากการลงทุนบน "ศักยภาพของเทคโนโลยี" ไปสู่การลงทุนบน "ศักยภาพของธุรกิจ"

จำนวนการเข้าถึงผู้ใช้งาน คือปัจจัยสำคัญที่ VC ใช้ตัดสินใจเลือกลงทุนในธุรกิจ 

อีกประเด็นหนึ่งที่สะท้อนการเปลี่ยนแปลงของวิธีคิดในการลงทุน คือความสำคัญของ Distribution

"คุณมีแผนเข้าถึงผู้ใช้งานและขยายธุรกิจอย่างไร " — Min Teo, Managing Partner & Co-Founder, Ethereal Ventures

คำถามนี้อาจฟังดูเรียบง่าย แต่สะท้อนถึงสิ่งที่ Venture Capital ให้ความสำคัญมากขึ้นเรื่อย ๆ

ในยุคที่ AI และ Open-source ทำให้การพัฒนาผลิตภัณฑ์เป็นเรื่องง่ายกว่าเดิม ความสามารถในการสร้างเทคโนโลยีอาจไม่ใช่ข้อได้เปรียบที่ยั่งยืนอีกต่อไป

สิ่งที่สร้างความแตกต่างคือ ความสามารถในการเข้าถึงลูกค้า การสร้างเครือข่ายพันธมิตร การสร้างสภาพคล่อง ตลอดจนการวางตำแหน่งในตลาด กล่าวอีกแง่หนึ่งคือ เทคโนโลยีอาจเป็นจุดเริ่มต้นของธุรกิจ แต่ การเข้าถึงผู้ใช้งาน หรือ Distribution คือสิ่งที่ทำให้ธุรกิจเติบโตได้ในระยะยาว

นิยามของ "ธุรกิจคุณภาพ" กำลังเปลี่ยนไป

จากมุมมองของนักลงทุน ทั้ง Min Teo และ Kenzie Wang สะท้อนภาพที่คล้ายคลึงกันว่า ธุรกิจ Digital Assets ที่มีคุณภาพในวันนี้ไม่ได้ถูกวัดจากความล้ำหน้าของเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว แต่รวมถึง

• การมี Product-Market Fit ที่ชัดเจน
• ความสามารถในการสร้างรายได้อย่างยั่งยืน
• Tokenomics ที่สร้างมูลค่าระยะยาว
• ความโปร่งใสของข้อมูลและตัวชี้วัดทางธุรกิจ
• ความสามารถในการขยายธุรกิจได้จริง

สิ่งเหล่านี้สะท้อนว่า Venture Capital กำลังใช้มาตรฐานที่ใกล้เคียงกับการลงทุนในบริษัทเทคโนโลยีทั่วไปมากขึ้นเรื่อย ๆ

เงินทุนกำลังไหลเข้าสู่โครงสร้างพื้นฐานของเศรษฐกิจดิจิทัล

แม้แต่ละกองทุนจะมีธีมการลงทุนที่แตกต่างกัน แต่ทั้งสองกลับมีมุมมองร่วมกันในประเด็นหนึ่ง เงินลงทุนกำลังเคลื่อนเข้าสู่ "Infrastructure"

สำหรับ Ethereal Ventures เห็นโอกาสสำคัญอยู่ใน Stablecoins, Payments, Tokenization, Private Credit และโครงสร้างพื้นฐานที่ช่วยให้สถาบันการเงินสามารถใช้งาน Digital Assets ได้จริง

"เม็ดเงินลงทุนจำนวนมากกำลังไหลเข้าสู่โครงสร้างพื้นฐานด้านการชำระเงิน โดยเฉพาะ Stablecoins ขณะเดียวกัน Tokenization สำหรับการใช้งานในระดับสถาบันก็ได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง" — Min Teo, Managing Partner & Co-Founder, Ethereal Ventures

ขณะที่ Symbolic Capital มองว่า AI จะกลายเป็นแรงขับเคลื่อนใหม่ของ Blockchain Infrastructure ผ่าน AI Agents, Autonomous Payments และ Prediction Markets

"AI Agents ที่สามารถทำธุรกรรมได้ด้วยตนเอง ระบบการชำระเงินที่ขับเคลื่อนด้วย AI และ Prediction Markets คือกลุ่มเทคโนโลยีที่มีศักยภาพจะสร้างความต้องการใหม่ให้กับ Blockchain Infrastructure" — Kenzie Wang, Co-Founder & General Partner, Symbolic Capital

แม้มุมมองจะแตกต่างกัน แต่ทั้งสองเห็นตรงกันว่า เงินลงทุนกำลังเคลื่อนเข้าสู่โครงสร้างพื้นฐานที่รองรับการใช้งานจริง มากกว่าการไล่ตามกระแสของเทคโนโลยีใหม่เพียงอย่างเดียว

มุมมองจาก SCB 10X

การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญที่สุดของ Venture Capital ในตลาด Digital Assets ไม่ใช่การที่นักลงทุนลงทุน "น้อยลง" แต่คือการที่นักลงทุนกำลังนิยามใหม่ว่า "ธุรกิจที่น่าลงทุน" ควรมีลักษณะอย่างไร

เมื่ออุตสาหกรรมเข้าสู่ช่วงที่เติบโตและเป็นที่ยอมรับมากขึ้น มาตรฐานในการประเมินธุรกิจก็เปลี่ยนตามไปด้วย ในอนาคต บริษัทที่ได้รับความสนใจจาก Venture Capital อาจไม่ใช่บริษัทที่มีเทคโนโลยีล้ำหน้าที่สุด หรืออยู่ใน Narrative ที่ได้รับความนิยมที่สุด

แต่จะเป็นบริษัทที่สามารถเปลี่ยนศักยภาพของเทคโนโลยีให้กลายเป็นธุรกิจที่สร้างคุณค่าทางเศรษฐกิจได้อย่างยั่งยืน

รับชมบทสนทนาเพิ่มเติมที่ https://youtu.be/zS3dhdW_IEI?si=ALzMF95euC_3KTpr