‘Dencun’: การอัปเกรดครั้งใหญ่ของ ‘Ethereum’ อีกความก้าวหน้าโลก Blockchain

Dencun (Cancun-Deneb) ชื่อเรียกการอัปเกรดใหญ่ในปี 2024 ของ Ethereum หรือที่หลายคนรู้จักกันดี คือ Proto-Danksharding หรือ EIP-4844 โดยล่าสุดได้ผ่านระยะการทดสอบ Testnet ครบทั้ง 3 ขั้นตอน ก่อนจะเข้าสู่ Mainnet หรือการอัปเกรดใหญ่จริงในเร็วๆ นี้





Dencun เป็นการผสมผสานระหว่าง “Deneb” คือการอัปเกรดส่วน Execution Layer และ “Cancun” คือการอัปเกรดส่วนของ Consensus Layer โดยการอัปเกรดครั้งนี้มีเป้าหมายหลักเพื่อลดค่าธรรมเนียมการทำธุรกรรมบน Layer 2 ลดความแออัดบนเครือข่าย และเพิ่มประสิทธิภาพการปรับขยาย (Scalability) 


ทำไมอัปเกรด Dencun จึงสำคัญ?


การอัปเกรดครั้งใหญ่ของเครือข่าย Ethereum ต่อจาก The Merge และ Shapella ที่ผ่านไปด้วยดีและในครั้งนี้ คือ ‘Dencun’ ซึ่งเป็นการอัปเกรดที่มีข้อเสนอการปรับปรุงของ Ethereum หลายข้อด้วยกัน (Ethereum Improvement Proposal: EIP) โดยที่โดดเด่นที่สุด คือข้อเสนอการปรับปรุง EIP-4844 หรือที่รู้จักในชื่อ Proto-danksharding ซึ่งจะช่วยลดต้นทุนการทำธุรกรรมสำหรับเครือข่าย Layer 2

หากการอัปเกรดเสร็จสมบูรณ์นั่นหมายความว่า: Ethereum หนึ่งใน Blockchain ที่ใหญ่ที่สุดของโลก และเครือข่าย Layer-2 ทั้งหมดจะถูกปรับปรุง จะช่วยแก้ปัญหาที่ค้างคามานาน อย่างการทำธุรกรรมล่าช้าและต้นทุนสูง รวมถึงเพิ่มประสิทธิภาพการทำธุรกรรมให้ดีขึ้นโดยไม่กระทบต่อความปลอดภัย 

Dencun แก้ปัญหาโดยเพิ่มปริมาณการประมวลผลทั้งหมดบนเครือข่าย Ethereum โดยรวม ช่วยให้ Ethereum สามารถแข่งขันกับคู่แข่งเครือข่ายอื่นๆ ที่พัฒนาไปอย่างรวดเร็วได้มากยิ่งขึ้น


Timeline การอัปเกรด Dencun ใกล้ก่อนเข้าสู่ Mainnet

• Testnet:
  

• Goerli Testnet: 17 มกราคม 2024 เวลาประมาณ 13:32 น.
• Sepolia Testnet: 31 มกราคม 2024 เวลาประมาณ 5:51 น.
• Holesky: 7 กุมภาพันธ์ 2024 เวลาประมาณ 18:34 น.

• Mainnet: หากไม่พบข้อผิดพลาดหรือ Bug ที่ร้ายแรงนักพัฒนาคาดว่าจะเกิดขึ้นในวันที่ 13 มีนาคม 

แนวคิดของการอัปเกรด Dencun


การอัปเกรด Dencun มีพื้นฐานจากแนวคิด Sharding: แบ่งข้อมูลของเครือข่ายเป็น "Shards" หรือส่วนย่อย ซึ่งแต่ละส่วนจะประกอบด้วยชุดข้อมูล Blockchain ไปจนถึงยอดคงเหลือของโทเคนและ Smart Contract

โดยการอัปเกรด Dencun ซึ่งเป็นชื่อเล่นของการอัปเกรดครั้งนี้จะให้ความสำคัญกับ “Proto-Danksharding” (EIP-4844) โดย Proto-Danksharding เป็นขั้นตอนก่อนหน้าของ “Full Danksharding” ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมการแบ่งส่วนประเภทหนึ่งที่ใช้แบ่ง Block ของ Ethereum

Proto เป็นการอัปเกรดเพื่อปูทางสู่ Full Sharding ด้วยการทำให้มีพื้นที่ Block เพิ่มมากขึ้น และเพื่อให้โซลูชันการปรับขนาด Layer 2 สามารถประมวลผลธุรกรรมนอกเครือข่ายได้มากขึ้นในวิธีที่คุ้มค่า

นอกจากนี้ Dencun ยังมุ่งปรับปรุง Rollup ซึ่งใช้ในการทำธุรกรรมนอกเครือข่ายหลักของ Ethereum ด้วยการจัดการกับค่าใช้จ่ายในการดำเนินการธุรกรรมและขั้นตอนการตรวจธุรกรรม รวมถึงเพิ่มประสิทธิภาพ


Proto-danksharding มาพร้อมกับธุรกรรมประเภทใหม่ที่มี ‘Blobs’ จัดการข้อมูล


Blobs: Binary large objects เป็นวิธีในการบันทึกข้อมูลลงบน Blockspace โดยจัดเก็บข้อมูลแบบชั่วคราวสำหรับการตรวจสอบธุรกรรมระยะสั้น จากนั้นจะลบข้อมูลเพื่อป้องกันไม่ให้เครือข่ายแออัดเกินไป 

Blobs มาแทนที่ Calldata ซึ่งเป็นวิธีการบันทึกข้อมูลแบบเดิม โดยที่ไม่กระทบกับธุรกรรม Ethereum อื่นๆ ดังนั้น Blobs จึงทำให้มีพื้นที่ Block มากขึ้นและช่วยให้ต้นทุนในการทำธุรกรรมบน Ethereum Layer 2 ถูกลง


ย้อนการอัปเดตครั้งใหญ่ก่อนจะมาถึง Dencun


ก่อนหน้าการอัปเดตใหญ่ครั้งนี้เป็นการอัปเกรด ‘Shapella’ ในช่วงเมษายน 2023 ซึ่งทำให้เครือข่ายเปลี่ยนจาก Proof-of-Work (PoW) ไปเป็น Proof-of-stake (PoS) สมบูรณ์ยิ่งขึ้น และเพิ่มคุณสมบัติให้สามารถถอนเหรียญจากการ Stake ได้เป็นครั้งแรกใน Beacon Chain นับตั้งแต่ที่มีการเปิดตัว Proof-of-stake และอีกป้าหมายการอัปเกรดของ Shapella คือช่วยเพิ่มสภาพคล่องให้เหรียญ ETH และลดค่าธรรมเนียมให้ถูกลง

สำหรับ Dencun มาพร้อมกับคุณสมบัติของ Proto-danksharding ซึ่งมีจุดมุ่งหมายเพื่อลดค่าธรรมเนียมและปรับปรุงความสามารถในการปรับขนาดโดยใช้กลไกการจัดเก็บข้อมูลแบบใหม่ที่เรียกว่า "Blobs" 

Vitalik Buterin ผู้ร่วมก่อตั้ง Ethereum และ Toni Wahrstätter นักวิจัยของมูลนิธิ Ethereum ได้กล่าวถึง Dencun เอาไว้ว่า Dencun เป็น "ก้าวสำคัญในการทำให้ Ethereum เป็นมิตรกับ Rollup มากขึ้น" หรือหมายถึงการใช้พื้นที่ Block อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น


สรุป


Dencun หรือที่หลายๆ คนรู้จักกันดีคือ EIP-4844 เป็นการอัปเกรดครั้งสำคัญที่จะช่วยปรับปรุง Ethereum ให้ดีขึ้น โดยจะช่วยลดค่าธรรมเนียมใน Layer-2 Rollup ด้วยแนวคิด ‘Proto-danksharding’ ที่เพิ่มพื้นที่เครือข่ายด้วยวิธีการจัดเก็บข้อมูลแบบใหม่ที่เรียก ‘Blobs’ ซึ่งแนวคิดนี้สามารถช่วยเพิ่มความจุในการทำธุรกรรมบน Ethereum ให้มากขึ้นโดยที่ไม่ต้องขึ้นค่าธรรมเนียม

------------------

Sources:

https://www.coindesk.com/tech/2024/01/17/ethereums-dencun-upgrade-goes-live-but-fails-to-finalize-on-testnet/

https://milkroad.com/news/ethereum-dencun-testnet-upgrade-fails-to-finalize-as-expected/

https://cryptopotato.com/ethereums-dencun-upgrade-is-live-on-goerli-testnet-but-there-is-a-catch/

https://crypto.news/dencun-upgrade-goes-live-on-ethereums-goerli-testnet/

https://www.tronweekly.com/ethereum-blobs-land-sepolia

https://www.theblock.co/post/275285/ethereums-dencun-upgrade-goes-live-on-sepolia-testnet