‘Utility Token’ สินทรัพย์ดิจิทัลที่กำลังได้รับความนิยมขึ้นเรื่อยๆ

ในปีที่ผ่านมาเราได้เห็นโอกาสและความเป็นไปได้ต่างๆ ที่เทคโนโลยี Blockchain ได้เข้าไป Disrupt ในหลากหลายอุตสาหกรรมและเกิดการสร้างโมเดลธุรกิจใหม่ๆ มีนวัตกรรมมากมายเกิดคุณค่าและใช้ประโยชน์ได้ดีด้วย Blockchain อย่างเช่นเครือข่าย Decentralized หรือ Distributed Ledger ไปจนถึงการใช้ ‘Token’ ซึ่งเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อความสำเร็จของเทคโนโลยี Blockchain โดยบทความนี้ SCB 10X จะพาทุกท่านไปทำความรู้จักกับ ‘Utility Token’ หรือโทเคนดิจิทัลเพื่อการใช้ประโยชน์ ซึ่งเป็น Token สำคัญอีกประเภทหนึ่งที่คาดว่าในอนาคตอันใกล้จะมีบทบาทมากขึ้นในแง่ของการนำใช้ประโยชน์และต่อยอดกับธุรกิจต่างๆ ในหลากหลายอุตสาหกรรม

Utility Token คืออะไร 

Utility Token เป็น Token ชนิดพิเศษที่ช่วยในการระดมทุนหรือโครงการจัดหาเงินทุนสำหรับ Startup 

บริษัท หรือกลุ่มที่พัฒนาโครงการต่างๆ โดยเป็นโทเคนที่แจกให้ระหว่างการขายแบบกลุ่มเมื่อโครงการได้ดำเนินการกับผู้ให้บริการระบบเสนอขายโทเคนดิจิทัล (ICO: Initial Coin Offering) ที่หมายถึงผู้ให้บริการระบบอิเล็กทรอนิกส์เพื่อการเสนอขายโทเคนดิจิทัลที่ออกใหม่ 

ในขณะที่บริษัทสร้าง Utility Token เปรียบได้ถึงการสร้างคูปองดิจิทัลรูปแบบหนึ่งที่สามารถใช้แลกสำหรับเป็นส่วนลดค่าธรรมเนียม หรือสิทธิพิเศษสำหรับการเข้าถึงผลิตภัณฑ์หรือบริการต่างๆ ซึ่งแตกต่างกับ ‘Security Tokens’ ที่เปรียบเสมือนหุ้นหรือหลักทรัพย์ โดยที่ Utility Token จะไม่ถูกใช้เพื่อเป็นการลงทุนใดๆ เนื่องจากหากมีการจัดการโทเคนอย่างเหมาะสมก็จะได้รับการยกเว้นจากกฎหมายของรัฐบาลกลางที่ควบคุมหลักทรัพย์ รวมถึงหลายประเทศไม่มีกรอบในการกำกับดูแล โดย Utility Token เป็นรูปแบบของสินทรัพย์ดิจิทัลที่สร้างขึ้นสำหรับการใช้จ่ายภายในระบบนิเวศ Blockchain โดยเฉพาะ 

ลักษณะของโทเคนดิจิทัลที่ไม่มีลักษณะการระดมทุนที่ในไทยเราเรียกว่า “Utility Token พร้อมใช้” ส่วนโทเคนดิจิทัลที่มีลักษณะการระดมทุนจะเป็นลักษณะของ Investment ผนวกกับ Utility Token ไม่พร้อมใช้

ในโลกของ Crypto และ Blockchain เรามักจะเห็นคำว่า Utility Tokens ไปเกี่ยวข้องกับการพัฒนาโครงการต่างๆ และ ICO ซึ่งเป็นวิธีการที่เหล่าโครงการ Cryptocurrency สามารถรับเงินทุนที่จำเป็นเพื่อไปใช้ในการพัฒนาโครงการ โดย ICO จะทำหน้าที่กลั่นกรองและเสนอ Cryptocurrencies หรือ Tokens ของโครงการใหม่เหล่านี้เพื่อแลกกับ Cryptocurrencies หรือ Fiat Coins อื่นๆ เพื่อให้โครงการเหล่านี้นำไปใช้จนถึงขั้นสุดท้ายในการพัฒนา

ยกตัวอย่างกรณีองค์กรเกี่ยวกับโทเคนดิจิทัลที่ต้องจับตามองของไทยเรา อย่าง บริษัท โทเคน เอกซ์ จำกัด (Token X) บริษัทในเครือเอสซีบี เท็นเอกซ์ (SCB 10X) ซึ่งอยู่ภายใต้ ‘กลุ่มเอสซีบี เอกซ์’ (SCBX)

เตรียมให้บริการเกี่ยวกับธุรกิจโทเคนดิจิทัลเต็มรูปแบบ โดยล่าสุด Token X ได้รับความเห็นชอบในการเป็นผู้ให้บริการระบบเสนอขายโทเคนดิจิทัล (ICO Portal) จากสำนักงาน ก.ล.ต. เป็นที่เรียบร้อยโดยอยู่ระหว่างการรอเปิดใช้งานใบอนุญาตจากสำนักงาน ก.ล.ต. 

Token X ตั้งเป้าเป็นองค์กรชั้นนำในอาเซียนด้าน Digital Asset Tokenization ภายในปี 2025 โดยเตรียมร่วมมือกับลูกค้าองค์กรชั้นนำจากหลากหลายอุตสาหกรรมชั้นนำของประเทศ เพื่อต่อยอดสร้างการเติบโตรูปแบบใหม่ผ่านการทำ ‘Tokenization’ - รายละเอียดเพิ่มเติม www.tokenx.finance หรือ www.facebook.com/tokenx.th  

ตัวอย่างกรณีศึกษาการใช้งานของ Utility Token

อย่างที่เล่าไปข้างต้นว่า Security Tokens มีจุดประสงค์การซื้อขายโดยคาดหวังถึงผลกำไรโดยตรงหรือเกี่ยวกับหลักทรัพย์ ในทางตรงกันข้าม Utility Token มีจุดประสงค์ในการซื้อขายแลกเปลี่ยนเพื่อประโยชน์ใช้สอย ยกตัวอย่างเช่น โทเคน FIL (Filecoin) หรือ SC (SIA) ที่สามารถนำมาใช้ในการเก็บไฟล์ และโทเคน CVC (Civic) ที่สามารถนำมาใช้เพื่อการยืนยันตัวตนของผู้ใช้งาน หรือโทเคน Uber ที่ใช้สำหรับชำระค่ารถ Uber แต่หากต้องการใช้โทเคน Uber เพื่อซื้อสินค้าหรือบริการอื่นก็ต้องแลกเปลี่ยนเป็นเงิน Fiat หรือเหรียญ Crypto  

อีกตัวอย่างหนึ่ง คือ Basic Attention Token (BAT) เป็น Utility Token บน ERC-20 ที่ทำให้เข้าถึงบริการต่างๆ ของทาง BAT ได้ โดยเดิมที BAT ถูกนำมาใช้เพื่อเป็นค่าตอบแทนสำหรับเหล่า Content Creator และผู้ลงโฆษณา โดยบริษัทที่อยู่เบื้องหลัง BAT ได้เปิดตัวโทเคนนี้เพื่อสร้างแพลตฟอร์ม Blockchain ที่ช่วยให้ผู้เขียนเนื้อหาทุกประเภทสามารถหารายได้ได้อย่างเท่าเทียมกัน ในขณะที่ผู้ใช้อื่นๆ ก็สามารถได้รับรางวัลโดยเป็นการลดการโฆษณาที่รบกวนบนหน้าเว็บที่แสดงเนื้อหาเหล่านี้

และอีกตัวอย่างที่น่าสนใจ คือ โทเคน Golem (GNT) โดยแนวคิดของโทเคนนี้คือการสร้างระบบเศรษฐกิจที่ช่วยให้แต่ละบุคคลสามารถกู้ยืมพลังการประมวลผลสำรองของคอมพิวเตอร์ไปใช้กับงานที่หลากหลายได้ ซึ่งเป็นอีกข้อดีและประโยชน์ของเครือข่ายแบบ Decentralized

ในมุมมองหนึ่งหากเปรียบการใช้งานของ Utility Token กับโลกความจริงก็อาจเปรียบได้กับแต้มหรือคะแนนสำหรับแลกสินค้าหรือบริการต่างๆ เช่น บัตรของขวัญ (Gift Cards) หรือตั๋วรถโดยสารสาธารณะ 

ข้อดีของ Utility Tokens 

ความง่ายในการผลิตโทเคนนำไปสู่การใช้งานที่มีคุณภาพและการรับรองด้านกฎข้อบังคับที่มีความท้าทายสำหรับพื้นที่ Crypto โดย Utility Tokens ช่วยให้ผู้ใช้เข้าถึงสินค้าและบริการได้อย่างง่ายดายและโทเคนเหล่านี้ส่วนใหญ่ทำหน้าที่เสมือนเป็นจุดเชื่อมต่อไปยังเครือข่าย หากไม่มี Utility Tokens ก็จะไม่สามารถเข้าถึงบริการของแพลตฟอร์มต่างๆ เหล่านั้นได้ 

นอกจากนี้ บริษัทต่างๆ ส่วนใหญ่มีความตั้งใจที่ดีในการสร้าง และปล่อยโทเคนออกมา ไปจนถึงขั้นตอนการระดมทุนผ่าน ICO อย่างไรก็ตาม ยังมีเรื่องของการหลอกลวงต่างๆ เกิดขึ้น หรือที่เรียกกันว่า Scams อย่างเช่นการแสดงตัวว่าเป็นบริษัทที่ขับเคลื่อนด้วยคุณค่า แต่ความจริงเพียงแค่ต้องการหลอกเอาเงินเท่านั้นโดยที่ไม่เคยพัฒนาผลิตภัณฑ์ขึ้นมาจริง

ความเสี่ยงและความท้าทายของ Utility Token  

แม้ว่า Utility Token มีข้อดีอยู่มากและเป็นทางเลือกที่ดีในการรับผลกำไรและรับเงินทุนสำหรับโปรเจกต์ใหม่ๆ ที่กำลังพัฒนา แต่ก็มีความเสี่ยงและความท้าทายด้วยเช่นกัน โดยในปี 2017 Utility Token ได้รับความนิยมด้วยกระแสการมาของ ICO และได้มีการใช้กลไกของ Utility Token ที่มากเกินไปจนในที่สุดทำให้ในปีถัดมาได้รับความนิยมลดลง เพราะมีปัญหาหรือข้อสงสัยเกี่ยวกับความน่าเชื่อถือและทำให้ต้องมีการตรวจสอบโปรเจกต์ที่เกิดขึ้นใหม่อย่างต่อเนื่อง ซึ่งปัจจัยสำคัญที่ได้รับความนิยมลดลง เนื่องจากโปรเจกต์ต่างๆ มีเป้าหมายที่ไม่ชัดเจนหรือเป็นโปรเจกต์ที่ไม่สามารถเกิดขึ้นจริงได้ และโทเคนต่างๆ ไม่ได้มีการควบคุมดูแลเหมือนกับ Security Tokens ดังนั้น ทุกๆ โปรเจกต์ ควรมีการคำนึงถึงประโยชน์ของ Utility Token ที่ตนสร้างว่าจะสามารถสร้างประโยชน์ในการใช้งานได้อย่างแท้จริง 

ความท้าทายที่ Utility Tokens กำลังเผชิญ ได้แก่ 

• ขาดกลไกในการเพิ่มมูลค่าของโทเคนโดยธรรมชาติ
• โทเคนเสียมูลค่าเมื่อโปรเจกต์ไม่ประสบผลสำเร็จ
• ปัญหาด้านสภาพคล่องที่เกิดขึ้นเมื่อโปรเจกต์ไม่ได้รับเงินทุนที่จำเป็นสำหรับการพัฒนา
• ผู้ถือโทเค็นไม่มีอำนาจในการตัดสินใจใดๆ เนื่องจากผู้ก่อตั้งและนักพัฒนาเป็นผู้จัดการทั้งหมด
• ไม่มีส่งเสริมการนำ Cryptocurrency ไปใช้งานมากเพียงพอ
  
  

*บทความนี้ไม่ได้เป็นการชักชวนหรือแนะนำให้ลงทุนในสินทรัพย์ดิจิทัลใดๆ