รู้จัก Atomic Swap กลไกช่วยให้ทุกคนเทรดแบบ P2P และข้ามเครือข่ายได้ในโลก Blockchain

จากความยุ่งยากและคลุมเครือในการซื้อขายสินทรัพย์ดิจิทัลในอดีตสู่โซลูชันที่เรียกว่า “Atomic Swap” ที่มักถูกพูดถึงว่าเป็นวิธีสำคัญของกลไกการเทรดโทเคนแบบ Peer-To-Peer และไม่ต้องมีตัวกลาง ซึ่งในบทความนี้จะพาไปทำความรู้จักกัน

Atomic Swap คืออะไร?

Atomic Swap เป็นวิธีที่ช่วยให้การซื้อขายแลกเปลี่ยนระหว่างกระเป๋าเงินดิจิทัลของทั้งสองฝ่ายทำได้โดยตรง หรือช่วยทำให้สามารถแลกเปลี่ยนโทเคนแบบข้ามค่ายผ่านการใช้ Smart Contract ที่ออกแบบมาเป็นพิเศษสำหรับแพลตฟอร์มการแลกเปลี่ยนแบบกระจายศูนย์  โดยเป็นสัญญาการแลกเปลี่ยนสกุลเงินดิจิทัลที่สร้างขึ้นเป็นให้สั่งการแบบอัตโนมัติ ซึ่งทำให้ซื้อขายสกุลเงินดิจิทัลได้แบบ Peer-To-Peer (P2P) โดยไม่จำเป็นต้องมีบุคคลที่สามเกี่ยวข้อง จึงช่วยลดอุปสรรคต่างๆ จากวิธีแบบดั้งเดิม

โดยการซื้อหรือขายสกุลเงินดิจิทัลแบบดั้งเดิม ผู้ใช้ต้องใช้แพลตฟอร์มการแลกเปลี่ยนแบบรวมศูนย์ มีข้อเสียหลากประการ เช่น ทั้งสองฝ่ายต้องหาแพลตฟอร์มที่พวกเขาไว้วางใจ และการแลกเปลี่ยนมักจะประสบปัญหาหยุดทำงานในช่วงที่มีการใช้งานจำนวนมาก รวมถึงอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของรัฐหรือตัวกลาง

ย้อนไปประมาณปี 2017 การซื้อขายสกุลเงินดิจิทัลสามารถทำได้ผ่านแพลตฟอร์มรวมศูนย์ ซึ่งการดำเนินการซื้อขายเป็นไปแบบไม่มีการเปิดเผยตัวตน (Dark Trading) และไม่ได้เป็น Peer-To-Peer จนกระทั่งมีการประกาศใช้ Atomic Swap ให้เกิดขึ้นระหว่าง Litecoin และ Bitcoin เป็นต้นมาซึ่งเป็นกรณีการใช้งานจริงที่เกิดขึ้น และตั้งแต่นั้นเป็นต้นมาได้นำไปสู่การใช้งานจริงกับแพลตฟอร์มการแลกเปลี่ยนแบบกระจายศูนย์และนักเทรดอิสระจำนวนมาก

Atomic Swap ทำงานอย่างไร?

Atomic Swap ทำงานโดยใช้เทคโนโลยี Hash Timelock Contracts (HTLC) ซึ่งเป็นสัญญาอัจฉริยะที่ช่วยล็อกการทำธุรกรรมและต้องมีการตรวจสอบจากทั้งสองฝ่ายเพื่อให้การแลกเปลี่ยนเสร็จสมบูรณ์ เป็นเทคโนโลยีที่ช่วยคืนเงินให้อัตโนมัติหากไม่ทำธุรกรรมให้เสร็จสิ้นในระยะเวลาที่กำหนด เพิ่มความปลอดภัยในการทำธุรกรรม ป้องกันเหตุร้ายที่อาจเกิดจากการซื้อขายแลกเปลี่ยน 

Atomic Swap สามารถใช้เพื่อแลกเปลี่ยนบนเครือข่าย (On-Chain) ระหว่าง Blockchain ที่แตกต่างกันและแลกเปลี่ยนด้วยเหรียญ (Native) ของเครือข่ายที่แตกต่างกัน เทคโนโลยี Atomic ช่วยให้แลกเปลี่ยนสินทรัพย์เช่น Bitcoin เป็น Ethereum ได้โดยไม่ต้องใช้ Wrapped Token หรือแพลตฟอร์มการแลกเปลี่ยนแบบรวมศูนย์ ส่วนการใช้ Atomic Swap แบบนอกเครือข่าย (Off-Chain) ก็สามารถเพิ่มความเร็วในการทำธุรกิจได้เป็นอย่างมาก แต่ยังต้องรอการพัฒนาต่อไป


ข้อดีของ Atomic Swap

Atomic Swap ถือเป็นกลไกสำคัญของ Blockchain เนื่องจากทำให้ผู้ใช้ไม่จำเป็นต้องมีตัวกลางในการทำธุรกรรม ช่วยให้สามารถทำการซื้อขายข้ามเครือข่าย (Cross-Chain) โดยไม่ต้องอาศัยโครงสร้างพื้นฐานของแพลตฟอร์มการซื้อขายแบบรวมศูนย์ หรืออาศัยและสนับสนุนแนวคิดการกระจายศูนย์

เนื่องจากในขณะที่ใช้ Atomic Swap จะไม่มีตัวกลางเกี่ยวข้องจึงส่งผลให้ทำธุรกรรมได้รวดเร็วยิ่งขึ้น ประหยัดกว่า และเพิ่มความปลอดภัยจากการป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์ร้ายด้านความปลอดภัยที่เกี่ยวข้องกับแพลตฟอร์มการแลกเปลี่ยนที่มีผู้ดูแลสินทรัพย์ซึ่งเป็นตัวกลางช่วยดูแลสินทรัพย์ สามารถกล่าวได้ว่าผู้ใช้สามารถควบคุมสินทรัพย์ของตนได้มากขึ้นหรือเป็นอิสระมากยิ่งขึ้นจากการใช้ Atomic Swap เนื่องจากการซื้อขายทั้งหมดจะดำเนินการจากกระเป๋าเงินส่วนตัวของผู้เทรดโดยตรง

นอกจากนี้ กลไกการซื้อขายข้ามเครือข่ายของ Atomic Swap ยังส่งเสริมการทำงานร่วมกันในระบบนิเวศ Crypto มากขึ้น ด้วยการทำให้การทำธุรกรรมผ่าน Blockchain หลายเครือข่ายกลายเป็นเรื่องง่าย และที่สำคัญ Atomic swap ยังช่วยลดความเสี่ยงที่เกิดจากคู่สัญญาไม่ทำตามข้อตกลง


ข้อน่าสังเกตของ Atomic Swap

เนื่องจากการเป็นกลไกที่มีความปลอดภัยสูงของ Atomic Swap จึงมาพร้อมกับเงื่อนไขและความซับซ้อนในการใช้งานที่เข้มงวดกว่าแพลตฟอร์มการแลกเปลี่ยนทั่วไปที่ต้องการให้แต่ละฝ่ายโต้ตอบกันโดยไม่ต้องสื่อสารโดยตรง อย่างเช่น ดำเนินการซื้อขายด้วยการคลิกเพียงปุ่มเดียว แต่ในทางกลับกัน Atomic Swap ต้องมีการแลกเปลี่ยนข้อมูลพร้อมกับการเข้ารหัส Hash เพื่อยืนยันความถูกต้องของข้อมูลก่อนจึงจะสามารถดำเนินการซื้อขายได้เสร็จสมบูรณ์

อีกข้อน่าสังเกต คือ ด้านความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัย เนื่องจาก Atomic Swap อาจจำเป็นต้องใช้เวลาในการดำเนินการ ซึ่งขึ้นอยู่กับการกำหนดเวลาของ TimeLock ในสัญญาที่ระบุไว้ ส่งผลให้การทำธุรกรรมอาจอยู่บนเครือข่าย Blockchain เป็นเวลานานขึ้น และอาจทำให้แฮกเกอร์มีเวลาแทรกแซงกระบวนการเพื่อนำข้อมูลส่วนตัวของนักเทรดไปได้

นอกจากนี้ Atomic Swap ไม่สามารถให้ความสะดวกสบายในการซื้อขายได้เท่ากับแพลตฟอร์มแบบรวมศูนย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับการแลกเปลี่ยนเงิน Fiat เป็น Cryptocurrency ที่ส่วนใหญ่ Atomic Swap ยังไม่สามารถทำได้ 

Source:
https://corporatefinanceinstitute.com/resources/cryptocurrency/atomic-swaps/#:~:text=Atomic%20swaps%20are%20automated%2C%20self,Kraken%2C%20Coinsquare%2C%20and%20more
https://www.coindesk.com/tech/2021/08/20/a-beginners-guide-to-atomic-swaps/
https://coinmarketcap.com/alexandria/glossary/atomic-swap